Wij zijn gewend te denken dat mensen reageren. Iemand zegt iets: wij worden boos. Iemand geeft een compliment: wij worden blij. Er gebeurt iets: wij reageren. Zo lijkt het tenminste. Maar wat als dit beeld niet klopt en de mens niet reageert, maar resoneert?

Trommel

Wanneer een trommel wordt aangeraakt door een stokje ontstaat geluid. Meestal zeggen we dat de trommel reageert op de aanraking. Maar eigenlijk gebeurt er iets anders. De trommel resoneert. De klank ontstaat niet alleen door het stokje. Ook de spanning van het trommelvel, de vorm van de trommel, het materiaal en zelfs de lucht eromheen bepalen wat hoorbaar wordt.

De trommel reageert niet op één oorzaak, maar hij resoneert als geheel. Misschien geldt hetzelfde voor de mens.

De illusie van reageren

In het dagelijks leven lijkt het alsof wij voortdurend reageren op gebeurtenissen. Iemand bekritiseert ons. Wij worden boos. Iets lukt en we worden blij. We verliezen iets. Wij worden verdrietig. 

Het lijkt alsof de gebeurtenis de oorzaak is van onze reactie.

Maar wanneer we beter kijken, blijkt dat verschillende mensen heel verschillend resoneren op dezelfde situatie. Wat de één ervaart als een belediging, ervaart de ander als een grap. Wat de één als verlies beleeft, ervaart een ander als bevrijding.

Blijkbaar reageert de mens niet simpelweg op gebeurtenissen.
Er resoneert iets.

De radio

Een radio maakt dit nog duidelijker. Overal om ons heen bevinden zich radiogolven. Toch horen wij slechts één zender tegelijk. Niet omdat die zender de enige aanwezige is, maar omdat de radio daarop afgestemd staat. Verander de afstemming en een andere wereld verschijnt.

Ook de mens lijkt voortdurend afgestemd te zijn. Onze overtuigingen, verwachtingen, herinneringen, emoties en aandacht bepalen mede welke ervaringen zichtbaar worden en hoe ze beleefd worden.

De ervaring verschijnt niet los van de interface, maar via de interface. 

De klok

Een klok biedt nog een ander beeld. Wanneer één tandwiel beweegt, bewegen alle andere tandwielen mee. Geen enkel tandwiel bestuurt het geheel. Elk onderdeel maakt deel uit van dezelfde beweging. Zo lijkt ook de menselijke ervaring te functioneren.

• Gedachten beïnvloeden emoties.
• Emoties beïnvloeden waarneming.
• Waarneming beïnvloedt gedrag.
• Gedrag beïnvloedt nieuwe ervaringen.
• Alles beweegt samen.

Niet als losse reacties, maar als één resonantieproces.

De spanning van het trommelvel

Hier wordt de vergelijking nog interessanter. De resonantie van een trommel hangt sterk af van de spanning van het vel. Een strak vel klinkt anders dan een los vel. Zo hangt ook de resonantie van een mens af van de toestand van zijn interface. Stress, vermoeidheid, spanning, overtuigingen, verwachtingen, lichamelijke conditie en aandacht beïnvloeden hoe ervaringen verschijnen.

Twee mensen kunnen dezelfde situatie meemaken en toch een totaal andere ervaring hebben. Niet omdat de situatie anders is, maar omdat de resonantie anders is. Dat lijkt te betekenen dat we onze resonantie kunnen veranderen.

Door te wandelen.
Door te ontspannen.
Door te mediteren.
Door bewust adem te halen.
Door negatieve emoties te verwerken.

En praktisch gezien klopt dat ook. De resonantie verandert.

Maar hier verschijnt een diepere vraag.

Wie stemt de radio af?

Wanneer iemand ontspanningsoefeningen doet, lijkt het alsof hij zijn resonantie bewust bijstuurt. Zoals iemand de spanning van een trommelvel verandert. Of een radio op een andere frequentie afstemt. Maar wat gebeurt er eigenlijk?

Er verschijnt stress.
Er verschijnt een verlangen naar ontspanning.
Er verschijnt een wandeling.
Er verschijnt ontspanning.
Er verschijnt een andere resonantie.

Vanuit dit perspectief is niet alleen de verandering onderdeel van het resonantieproces.

Ook de wens om te veranderen maakt er deel van uit.

De hand die het trommelvel aanspant resoneert mee. De vinger die de radio afstemt resoneert mee. De gedachte “ik wil rustiger worden” resoneert mee. De volledige keten behoort tot hetzelfde proces.

De laatste bestuurder verdwijnt

Hier ontstaat een verrassende verschuiving. Gewoonlijk denken we: ik verander mijn resonantie. Maar misschien verschijnt ook dat “ik verander” binnen dezelfde beweging. Dan verschuift de vraag van: hoe kan ik mijn resonantie veranderen?

Naar: hoe verschijnt resonantieverandering?
En uiteindelijk misschien zelfs naar: hoe herkent resonantie zichzelf?

Binnen deze kijk is geen afzonderlijke bestuurder nodig.  Niet omdat er niets gebeurt. Integendeel. Er gebeurt voortdurend van alles.
Alleen verschijnt nergens een centrum dat buiten het proces staat en het bestuurt. Met andere woorden een mens (be)stuurt niet, maar resoneert.

• Net zoals geen enkel tandwiel de klok bestuurt.
• Net zoals geen enkel onderdeel van de radio de muziek veroorzaakt.
• Net zoals de trommel niet besluit hoe zij zal klinken.

Een nieuwe kijk op de mens

Misschien reageert de mens niet op het leven, maar resoneert de mens met het leven.

Gedachten resoneren. Emoties resoneren. Lichamen resoneren. Relaties resoneren. Samenlevingen resoneren.

Zelfs het verlangen om anders te leven resoneert. Daarmee verschijnt de mens niet langer als bestuurder van ervaring. Maar als een levende interface waarin resonantie zichtbaar wordt.

En misschien wordt juist daardoor iets eenvoudiger zichtbaar:

niet wat de mens doet met het leven, maar hoe het leven zichzelf voortdurend beweegt.