Een klok lijkt het bewijs dat tijd bestaat. We kijken naar de wijzers. Zien de cijfers. Kijken naar de seconden die voorbijgaan. En vrijwel automatisch zeggen we: “Kijk, de tijd.” Maar verschijnt daar werkelijk tijd? Of verschijnt er iets anders?
Wat verschijnt?
Er verschijnt een ronde schijf. Twee wijzers. Een secondewijzer. Of misschien alleen een digitaal scherm met: 17:00.
Dat is alles wat verschijnt. De klok zelf bevat geen verleden. Geen toekomst. Geen duur. Geen haast. Geen wachten. Geen herinnering. Geen verwachting.
Wanneer verschijnt tijd?
Pas wanneer de gebeurtenis betekenis krijgt.
“Ik ben te laat.”
“Nog vijf minuten.”
“De trein vertrekt.”
“Morgen heb ik vakantie.”
De klok is dezelfde gebleven. De ervaring verandert. Niet de wijzers bevatten tijd, maar de ervaring laat tijd verschijnen.
Van gebeurtenis naar ervaring
De klok is een gebeurtenis. De ervaring van tijd behoort niet tot die gebeurtenis. Zij verschijnt als reactie op wat verschijnt. Dat geldt niet alleen voor tijd. Een foto bevat geen herinnering, een muziekstuk bevat geen ontroering, een woord bevat geen verdriet en een klok bevat geen tijd.
Steeds verschijnt eerst een gebeurtenis. Daarna kan een ervaring verschijnen.
De gebeurtenis en de ervaring zijn dus niet hetzelfde. De gebeurtenis blijft wat zij is. De ervaring kan bij ieder mens anders verschijnen.
De verwarring
Hierdoor ontstaat een bijzondere verwarring. We wijzen naar de klok en zeggen:“Dat is de tijd.” Maar de klok is niet de tijd. De klok is een gebeurtenis die een ervaring van tijd kan oproepen. Zoals een foto herinneringen kan oproepen zonder die herinneringen zelf te bevatten. Zoals een woord verdriet kan oproepen zonder zelf verdriet te zijn of een muziekstuk ontroering kan oproepen zonder zelf ontroering te bevatten.
Daarom is de vraag zo lastig
Mensen vragen vaak:“Bestaat tijd eigenlijk wel?” Die vraag lijkt eenvoudig. Toch vermengt zij twee verschillende dingen.
Bestaan klokken? Natuurlijk.
Bestaan kalenders? Ja.
Bestaan afspraken over uren, dagen en jaren? Zeker, maar dat zijn gebeurtenissen. De ervaring van tijd verschijnt pas wanneer deze gebeurtenissen samenhang krijgen binnen ervaring.
Misschien is dat het onderscheid
Een klok laat geen tijd zien. Een klok laat een afspraak zien. Tijd verschijnt wanneer die afspraak als ervaring betekenis krijgt. De wijzers bewegen. De ervaring van tijd verschijnt. Dat is niet hetzelfde.
Kern
Een klok is geen tijd.
Een kalender is geen tijd.
Het zijn gebeurtenissen die een ervaring van tijd kunnen oproepen. Wie dat onderscheid ziet, hoeft niet langer te kiezen tussen “tijd bestaat” en “tijd bestaat niet”. Binnen dit boek blijft die vraag open. Het onderzoekt alleen hoe de ervaring van tijd verschijnt.
Bron: Tijd als ervaring, uit de serie Reis naar Helderheid (verschijnt begin september)
5 Responses
Het meest fundamentele niveau waarop deze dimensie, die we de “werkelijkheid” noemen (het dagelijkse macroniveau dus), is gebaseerd, heet ook wel de matrix (het kwantumniveau dus), waar tijd, materie en ruimte niet bestaan.
Fenomenen die via de matrix verlopen hoeven geen tijd en ruimte te overbruggen (zoals helderziendheid) want die bestaan daar niet en daardoor kunnen ze ogenblikkelijk en simultaan optreden. Op het moment echter dat materie kan bestaan, ontstaat ook meteen de illusie van tijd als gevolg van de behoefte van onze hersenen om een aannemelijk verhaal te maken dat van A naar B verloopt tijdens een waargenomen proces.
Tijdens experimenten kan men dus nooit direct tijd meten en een klok meet dan ook geen tijd. Men neemt alleen een verandering waar die de illusie van tijdsverloop tot stand brengt. Een klok is dan ook slechts een afstandsmeter tussen twee punten die met een afgesproken snelheid van elkaar weg bewegen.
Tijd als entiteit is op zichzelf vanuit wetenschappelijk oogpunt een immateriële illusie zonder lokaliteit, massa, noch afmetingen en alles wat immaterieel is en men niet direct kan waarnemen of meten, bestaat dan dus niet (zoals bewustzijn, gedachten, percepties, enz.).
Vergelijkbaar hiermee is bijvoorbeeld hersenonderzoek: hersenactiviteit meten, zegt nog helemaal niets over de daadwerkelijke ervaringen uit de eerste hand van iemand. Jouw bewustzijn en percepties zijn immateriële illusies zonder precieze lokaliteit, afmetingen, noch massa (dus niet direct meetbaar) die niemand anders rechtstreeks uit de eerste hand kan ervaren (tenzij die ander over bovenzintuiglijke vaardigheden beschikt).
Mijn benadering binnen de serie Reis naar Helderheid beperkt zich bewust tot wat verschijnt. Daardoor hoef ik niet te speculeren over een onderliggende werkelijkheid.
Ik nodig de lezer uit om zelf te onderzoeken in plaats van eerst een wereldbeeld te presenteren.
Daarom zal ik niet beweren dat iets is of moet zijn. Alles wat verschijnt, verschijnt als een unieke ervaring. Geen enkele ervaring verschijnt op precies dezelfde manier. Iedere ervaring wordt herkend binnen een eigen configuratie van eerdere ervaringen. Daardoor krijgt dezelfde gebeurtenis voor verschillende mensen een verschillende betekenis.
Ik zal daarom ook nooit stellen dat bewustzijn, gedachten of percepties niet bestaan. Ik kan alleen zeggen dat zij verschijnen als ervaring. En iedere ervaring is persoonlijk en uniek.
Een klok registreert een regelmatig terugkerende verandering. Tijd verschijnt pas als ervaring wanneer die verandering samenhang krijgt met andere ervaringen.
Een klok bestaat uit materie en materie is per definitie illusie want anders kunnen we de kwantummechanica wel maar beter gewoon wegsmijten. Materie beslaat overigens ook maar slechts 4% van de illusie die we de werkelijkheid plegen te noemen.
En zo heeft ieder mens die kennelijk toch onbedwingbare neiging om vooral het eigen spel voor te stellen als vooral wel veel beter dan dat van een ander, zelfs als men doet alsof dit niet zo zou zijn, want pratende primaten moeten en zullen strijden voor van alles en nog wat 😆.
Dit heet: we-weten-eigenlijk-niets-schap, maar we doen graag alsof de zogenaamde werkelijkheid kenbaar zou zijn, gebaseerd op de illusie dat de eigen indrukken en percepties toch wel degelijk werkelijk echte weergaven zouden zijn van een zogenaamde realiteit buiten ons om.
Niet dat het allemaal echt relevant zou zijn, maar het blijft zo leuk: dat gefrutsel met woorden. Het begrip illusie houdt trouwens geen afkeuring in en is ook geen uiting van ongewenstheid of zo, eerder in tegendeel. Taal is ook zo heerlijk onhandig primitief. We denken graag snel dat we elkaar begrijpen en dat kan natuurlijk niet via een paar woorden op internet.
Rob, verschijnt bewustzijn als ervaring? Of andersom, verschijnen ervaringen in het bewustzijn.
Ik zie een heel eenvoudig concept. Er verschijnt beweging. De verschillen daartussen bieden de mogelijkheid van ervaring. Vanaf daar ontstaan verklaringen, gedachten, gevoelens, interpretaties, denkbeelden, overtuigingen. Deze hebben alle gemeen dat ze als een reactie verschijnen op de beweging.