Waarom moet altijd alles meer en beter worden (9)

Meer geluk. Meer roem. Meer geld. Meer kennis. En ook: meer rust, meer zelfvertrouwen, meer bewustzijn. We kunnen onze omstandigheden verbeteren, onze relaties verdiepen en onszelf verder ontwikkelen. Er lijkt steeds iets te zijn wat nog niet helemaal voldoet. Zelfs wanneer het goed gaat, kunnen we vragen hoe het beter zou kunnen. Die beweging kan zo vanzelfsprekend worden dat het lijkt alsof de mens geprogrammeerd is om eindeloos méér na te jagen. Als we haar eens als een programma bekijken, welke opdracht lijkt daarin dan te worden herhaald?

Dit is het negende artikel uit de Waarom-reeks, waarin vanzelfsprekendheden rond identiteit, zingeving, heling, controle, lijden en dood niet worden bestreden, maar één-stap-terug worden bekeken. Bekijk het vorige artikel in de reeks.

Ongemakkelijk

Wat er nu is, is nog niet genoeg.

Hoe zijn we die opdracht gaan herkennen als de gewone manier van leven? En wat kan er verschijnen wanneer we haar even niet uitvoeren?

Met 1-stap-terug kunnen we dat in ons eigen leven onderzoeken. Zodra we ervaren dat iets meer of beter moet worden, keren we terug naar de gebeurtenis die aanleiding gaf tot die ervaring. Wat gebeurde er? En wat ervaren we daarbij? Door wat langer bij de gebeurtenis te blijven, kunnen we herkennen hoeveel de gedachte het moet beter al aan onze ervaring toevoegt.

Een wens kan een duidelijke aanleiding hebben. Het regent door je dak. Je wilt het repareren. Je begrijpt een brief niet. Je zoekt uit wat erin staat. Je wilt iemand bezoeken en hebt geld nodig voor de reis. Je kan benoemen wat er gebeurt, wat je wil en welke verandering daarbij past. Maar wanneer verbetering zelf het doel wordt, verdwijnt zo’n herkenbaar eindpunt gemakkelijk. Dan moet het inkomen blijven stijgen, de kennis blijven groeien en het geluk steeds vollediger worden.

Wat zou er gebeuren wanneer dat een tijdje niet gebeurde? Zou je leven dan stilstaan? En waarom zou stilstaan betekenen dat er iets verkeerd gaat? Achter het verlangen naar vooruitgang kan een bepaald beeld van het leven schuilgaan. We zien onszelf als iemand die onderweg is naar een betere versie. Wat vandaag verschijnt, krijgt betekenis door wat het later moet opleveren.
Een ontmoeting kan een kans worden. Een wandeling een bijdrage aan onze gezondheid. Rust een manier om straks weer beter te presteren. Een ervaring iets waarvan we moeten leren.

Kunnen we ook wandelen zonder dat de wandeling ergens aan hoeft bij te dragen?
Kan een ontmoeting waardevol blijven wanneer zij ons nergens brengt?
Mag een dag voorbijgaan zonder dat we aantoonbaar zijn gegroeid?

Zodra zulke vragen ongemakkelijk worden, verschijnt er iets om te onderzoeken. Welke verwachting maakt het moeilijk om het leven even geen richting naar verbetering te geven?
Misschien leeft er een belofte in ons streven.

Als ik genoeg weet, kan ik mezelf vertrouwen.
Als ik voldoende geld heb, kan ik vrij leven.
Als anderen mij waarderen, weet ik dat ik ertoe doe.
Als ik ver genoeg ben ontwikkeld, kan ik eindelijk ontspannen.

Zo kunnen geld, kennis, waardering en ontwikkeling voorwaarden worden voor iets waarnaar we verlangen.

Wat willen we eigenlijk?

Wie vrijheid verlangt, kan onderzoeken wat hem op dit moment beperkt. Wie naar waardering verlangt, kan kijken wat hij hoopt te ontvangen. Wie kennis verzamelt, kan vragen wat hij daarmee wil ontdekken of mogelijk maken. Daarmee komt ook het gekozen middel weer open te liggen. Hoe weten we dat steeds meer van hetzelfde ons zal brengen waar we willen zijn? Misschien hebben we meer mogelijkheden dan binnen dat ene streven zichtbaar worden.

Ook het beeld van de onvoltooide mens verdient daarom aandacht. We moeten nog worden wie we werkelijk zijn. We moeten groeien, helen, leren en ons bewustzijn verruimen. Binnen dat beeld kan je voortdurend aan jezelf werken. Maar hoe kwam vast te staan dat jij een project bent dat voltooid moet worden?

Wat verschijnt er wanneer je jezelf een ogenblik ontmoet zonder te bepalen wat er nog aan je moet veranderen? Zelfs die vraag hoeven we niet onmiddellijk te beantwoorden. We kunnen haar meenemen naar een kleine gebeurtenis.

Een kleine gebeurtenis

Stel dat je een rustige middag hebt gehad. Je hebt wat gelezen, buiten gezeten en iets gegeten. Later vraagt iemand: ‘Wat heb je vandaag gedaan?’
Je zoekt naar een antwoord. Er verschijnt ongemak en je denkt: Eigenlijk heb ik te weinig gedaan. Ik had mijn tijd beter moeten gebruiken. Een middag die je zojuist nog rustig beleefde, kan ineens als verspild verschijnen.

Zet 1-stap-terug.

Keer terug naar de activiteiten van die middag. Wat heb je gedaan?

Ik heb gelezen, buiten gezeten en gegeten.

Dat is je gebeurteniszin. Blijf daar even bij. Je hebt gelezen. Je hebt buiten gezeten. Je hebt gegeten. Laat die eenvoudige beschrijving staan. Er kunnen opnieuw gedachten verschijnen. Zodra je dat merkt, kan je terugkeren naar de activiteiten die je hebt beschreven. Je hoeft de opkomende gedachten niet verder te volgen of te verklaren. Zo oefen je om de gebeurtenis wat langer in beeld te houden. De gedachte dat je middag meer had moeten opleveren, hoeft niet telkens de richting te bepalen waarin je verder kijkt.

Je hoeft ook geen nieuwe betekenis voor de middag te vinden. Voor dit moment blijf je bij wat je deed: Je hebt gelezen, buiten gezeten en gegeten.

Grotere vraag

Dat kleine onderzoek raakt aan de grotere vraag.
Wanneer we wat verschijnt voortdurend vergelijken met wat beter zou kunnen, krijgt het bestaande gemakkelijk de betekenis van een tekort. Er moet iets bij, iets af of iets anders. Zelfs geluk kan dan tekortschieten. Je voelt vreugde en vraagt je af hoe je haar kan vasthouden, verdiepen of vaker kan ervaren. De vreugde die verschijnt, wordt het begin van een nieuwe opdracht.

Ook daar kan je 1-stap-terug zetten. Wat gebeurde er toen die vreugde verscheen? Kan je nog (even) bij die gebeurtenis blijven, voordat je bepaalt hoe je haar opnieuw moet laten gebeuren?

Daarmee blijft ruimte voor verlangen en scheppen. Je kan plezier krijgen in een idee, nieuwsgierig worden naar een onbekend onderwerp of zin krijgen om iets te maken. Er kan een verandering verschijnen die je graag verder onderzoekt.

Welke plaats heeft verbetering daarin?
Moet een nieuw lied beter zijn dan het vorige om gezongen te mogen worden? Moet een gesprek je verder brengen? Moet wat je vandaag ontdekt passen in een stijgende lijn? Er kan iets waardevols verschijnen waarvoor je nog geen meetlat hebt.

1-stap-terug vormt de praktische beweging door de boekenreeks Reis naar Helderheid. Je leert terugkeren naar de gebeurtenis en herkennen wat je daarbij ervaart. Zo kan ook de vanzelfsprekende opdracht om steeds meer te worden, weer onderzoekbaar worden. Je hoeft vooraf geen tevreden mens te worden. Ook dat zou weer een opdracht kunnen zijn.

Kies eens één moment waarop meer of beter noodzakelijk lijkt. Beschrijf de gebeurtenis in één eenvoudige zin en blijf daar wat langer bij.

Wat gebeurde er?
Wat ervaar ik?
Wat voeg ik eraan toe?
Misschien blijft je verlangen bestaan. Mogelijk verandert het. Of je ontdekt iets waar je eerder aan voorbijging.

Wat kan er verschijnen wanneer je nog even openlaat in welke richting je leven verder moet?

De praktische beweging ‘één stap terug’ vormt de kern van ‘Tijd als ervaring’

Tags:

No responses yet

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.

Nieuwe boeken

Boekenserie van 8 boeken
Tijd als ervaring
De mens als interface
Ervaring is bewustzijn
Vrede begint bij jou

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte Ontvang eenmaal per maand nieuwe artikelen, oefeningen en nieuws over de boekenreeks Reis naar Helderheid. Geen stroom aan berichten, maar één zorgvuldig samengestelde nieuwsbrief over helder kijken, één stap terug en een leven dat je kan blijven verrassen.

Per Categorie