Betere leefomstandigheden zorgen voor minder bevolkingsgroei

123rf

Als we stilstaan bij de enorme toename van de bevolking in 200 jaar tijd lijkt er rede tot schrik. Maar wat blijkt we zijn op weg naar een nieuw evenwicht in de bevolkingsgroei die bij circa 11 miljard mensen komt te liggen. De groei is al aan het afvlakken en dit zal doorgaan als de mensen een beter leven krijgen. Kortom het verhaal over hoe positieve effecten elkaar kunnen versterken.

De enige bewezen methode om bevolkingsgroei terug te dringen is het uitroeien van extreme armoede en door mensen een beter leven te geven (inclusief onderwijs en voorbehoedsmiddelen). Met andere woorden juist als de mensheid het beter krijgt komt de bevolkingsgroei in een soort natuurlijk evenwicht.

 

Bron: Gapminder

Tot 1800 zien we dat de bevolking groeit in bijna 10.000 jaar van 5 miljoen tot 1 miljard. Vier van de zes geboren kinderen sterven voordat ze ouder kunnen worden. Dus de wereldbevolking is in 200 jaar gegroeid met 6,6 miljard tot 7,6 miljard. Een miljard komt erbij de eerste 130 jaar, en vijf miljard binnen 70 jaar daarna. De VN verwacht dat de komende 80 jaar de bevolking zal toenemen tot circa 11 miljard in 2100. Terwijl de groei op dit moment al tot stilstand is gekomen. Deze organisatie heeft qua groei prognoses een zekere naam hoog te houden.

Want wat is de prognose van de VN? Er zullen niet meer kinderen geboren worden, nee er zullen meer volwassenen bijkomen, het aantal kinderen zal vrijwel gelijk blijven. De VN publiceert iedere twee jaar bevolkingsprognoses. En wat blijkt over de afgelopen tientallen jaren, de medium variant die zij laten zien is steeds correct.

De ‘vruchtbaarheidstrend’ heeft zich al ingezet sinds 1800. Zo is het gemiddeld aantal baby’s dat een vrouw krijgt in 1965 gedaald naar 5 en in 2017 zelfs naar 2,5. De prognose is dat dit zelfs nog enigszins daalt tot 2 baby’s in 2100. Dit zal dan de nieuwe balans zijn, waarbij geen van beide kinderen voortijdig sterven.

De reden voor deze daling is niet zo moeilijk. Er zijn niet langer kinderen nodig voor arbeid van kinderen in de grote families om de touwtjes aan elkaar te kunnen knopen en ook niet meer kinderen als verzekering tegen de optredende kindersterfte.

Op deze manier zien we dat een bevolking niet toeneemt door arme mensen te redden, zoals bepaalde elementen beweren, maar bevolkingsgroei juist afneemt door de bevolking goed onderwijs te geven en hun leefomstandigheden te verbeteren.

Megatrends

Het rekenbureau van de VN signaleert dus een aantal trends, namelijk veranderingen in vruchtbaarheidscijfers en levensverwachting. De gemiddelde levensverwachting is ondertussen gestegen van 64,6 jaar in de jaren 90 tot 70,8 jaar in 2017.

Daarnaast ziet de wereld een hoge graad van verstedelijking en een toename van de migratie. 2007 is het eerste jaar waarin meer mensen leven in verstedelijkte gebieden dan op het platteland, en naar verwachting zal in 2050 ongeveer 66 procent van de wereldbevolking leven in steden.

Waarom groeit de bevolking zo snel?

Volgens de VN is de groei van de wereldbevolking te danken aan de vooruitgang van de moderne geneeskunde en verbetering in de leefomstandigheden. Dit heeft gezorgd voor een aanzienlijke vermindering van baby, kinder- en moedersterfte, waardoor de levensverwachting toeneemt.

Zij zeggen dat de wereldbevolking de komende tientallen jaren zal blijven groeien. Dit komt doordat er in deze periode meer vrouwen zijn in de vruchtbare leeftijd, zelfs als deze dames gemiddeld minder kinderen zullen krijgen.

De minst ontwikkelde landen zullen een hoog vruchtbaarheidsniveau hebben. Naar verwachting verdubbelt dit in 2053 en in sommige landen zal het zelfs verdrievoudigen. Daartegenover staan de hoge inkomenslanden en landen met stijgend inkomen die minder bevolkingsgroei zullen kennen of zelfs helemaal geen groei. De eerste groep landen zal een grote groeiende bevolking zien van jonge mensen, de andere groep landen een grote groeiende bevolking van ouderen.

Rob Vellekoop, 7 september 2018

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie